مقالات

رجعت ومعنای آن

یکی از عقاید شیعه که از مسائل مهم اعتقادی است مساله رجعت میباشد که روایات فراوانی 🔶 بر این مساله دلالت دارند. وجود دارد .از این روایتها استفاده »رجعت« در کتابهای روایی شیعه احادیث بسیاری درباره گروهی از مؤمنان ، میشود، مقارن ظهور حضرت مهدی و در آستانه برپایی رستاخیر عمومی خالص و شماری از کافران تبهکار و منافقان فاجر به این جهان بازگشت میکنند .دسته نخست به منظور طی مدارجی از کمال و مشاهده عزت اسلام و ذلت کفر، و گروه دوم برای این که کیفر بسیاری از کارهای ناروای خود را ببینند و حاکمیت نهایی دولت حق را مشاهده کنند . البته پاداش و کیفر نهایی در قیامت تحقق خواهد یافت. و ما ان شاءالله در طی یک سلسله جلساتی این اعتقاد صحیح را ان شاءالله اثبات میکنیم. اما ابتدا در باب معنای لغوی رجعت : به معنای بازگشت، بازگرداندن و اعاده به جای نخست »رَجْع« در لغت از ریشه »رَجْعَت« واژه است. ؛۳۴۲ ص،۱ المفردات، ج ؛۱۱۴ ص،۸ لسان العرب، ج أنّ الأصلُ الوَاحِد فِی هَذِ هِ المادّه :هُوَ العَودُ اِلَی مَا کَانَ عَلَیهِ قَبْل مَکانًا أو صِفَهً أو حَالًا أو عَمَلًا أو قَولاً. به معنای بازگشت به جایی نخستین است؛ اعم از اینکه مکان یا »رَجع« ترجمه:اصل ماده حالت و صفت و یا گفتار و رفتار باشد. .۶۰ ص،۴ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج . را به بازگشت دوباره به این دنیا ذکر کرده اند »رَجعَت« لغت شناسان، معنای لغوی
صاحب مصباح المنیر مینویسد: » اَلرَّجْعَهُ بِالْفَتْحِ بِمَعْنَی الرُّجُوعِ و فُلَانٌ یُؤْمِنُ بِالرَّجْعَهِ أَی بِالْعَوْدِ إِلَی الدُّنْیَا « ۲۲۰ ص،۲ المصباح المنیر، ج در اقرب الموارد درباره ی معنای رجعت چنین آمده است. رَجَع الرّجُل رُجُوعًا وَ مَرجَعًا وَ مَعهُ انصَرَف …هُوَ یُؤمِنُ بِالرّجْعَه ای بالرُّجُوع اِلیَ الدُّنیَا بَعدَ المَوت؛ ترجمه:رجعت به معنای رجوع و بازگشت است، این که گفته میشود فلانی به رجعت ایمان دارد؛ معنایش اعتقاد او به رجوع مردگان به دنیا است. ۳۹۱ – ۳۹۲ ص،۱ اقرب الموارد، ج فیروزآبادی در ذیل معنای رجعت مینویسد ایمان به رجعت یعنی ایمان به بازگشت به دنیا پس از مرگ است: یؤمن بالرجعه ای بالرجوع الی الدنیا بعد الموت. ۱۲۱۶ ص،۳ مثله فی صحاح اللغه للجوهری، ج ۲۸ ص،۳ القاموس، ج اما اخرین قول که در باب معنای لغوی رجعت میخواهیم ذکر کنیم ان است که: طریحی هم معنایی نزدیک به معنایی که فیروز ابادی از رجعه تعریف کردند ارایه میدهد: . الرجعه بالفتح، ای المره فی الرجوع بعد الموت بعد ظهور المهدی علیه السلام « : الطریحی ۳۳۴ ،۴ مجمع البحرین، اما رجعت در اصطلاح به معنای رجوع و بازگشت حجج الهی و ائمه معصومین علیهم صلواه الله و بعضی از مومنین و کفار و ….به دنیا بعد از قیام حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف هست لکن برخی امده اند از رجعت رجوع دولت حق را نتیجه گرفته اند که این تفسیر شاذ و نادر و مخالف با آراء علما و روایات است که مشهور علمای (امامیه)این را قائل نیستند. رجعت در اصطلاح، با همان معنای لغوی خود، تناسب و هماهنگی نزدیک دارد.
معنای اصطلاحی رجعت از معنای لغوی آن، گرفته شده است .تفاوت معنای اصطلاحی و اطلاق میشود؛ »رجعت« لغوی در این است که رجعت در لغت، عام است و به هر نوع بازگشتی اما در اصطلاح به یک بازگشت خاص گفته میشود که عبارتست از رجعت، در اصطلاح روایات، عبارت است از اینکه خداوند متعال در دوران پس از ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و قبل از فرا رسیدن روز قیامت، جمعی از مؤمنان شایسته که دارای ایمان خالص اند و نیز عده ای از کفار، مشرکین و منافقین را که ممحض در کفر و شرارت بوده اند، به این دنیا باز میگرداند تا مؤمنین بخشی از پاداش خویش را دریابند و کافران ستم پیشه، بخشی از مجازات و ذلت و خواری را بچشند. پس چنانکه گفته شد رجعت در اصطلاح به معنای رجوع و بازگشت حجج الهی و ائمه معصومین علیهم صلواه الله و بعضی از مومنین و کفار و ….به دنیا بعد از قیام حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف هست لکن برخی امده اند از رجعت رجوع دولت حق را نتیجه گرفته اند که این تفسیر شاذ و نادر و مخالف با آراء علما و روایات است که مشهور علمای (امامیه)این را قائل نیستند. اما بپردازیم به آراء علمای امامیه در این باب و توضیحاتی حول تعاریف ان البته بخشی از ان ها را ان شاءالله نقد هم خواهیم کرد که تعاریف کاملی نیستند در باب رجعت شاءالله تعالی : شیخ مفید، در تعریف معنای اصطلاحی رجعت چنین مینویسد: إن الله تعالی یرد قوما من الأموات إلی الدنیا فی صورهم التی کانوا علیها فیعز منهم فریقا و یذل فریقا و یدیل المحقین من المبطلین و المظلومین منهم من الظالمین و ذلک عند قیام مهدی آل محمد علیهم السلام. خداوند متعال گروهی از مردگان را با همان صورتی که در گذشته بودند، به دنیا بر میگرداند، و گروهی را عزیز و گروهی دیگر را ذلیل میکند و اهل حق را بر اهل باطل غلبه و نصرت داده و مظلومین را بر ظالمین و ستمگران غلبه میدهد، این واقعه هنگام ظهور مهدی آل محمد .» صلی الله علیه و آله و سلم رخ خواهد داد ۷۸ أوائل المقالات فی المذاهب و المختارات، ص
در این تعریف تعبیر “قوما من الاموات” بیانگر این مطلب است که رجعت مختص به گروه خاصی بوده و عمومی نخواهد بود. تعبیر “فی صورهم التی کانواعلیها” بیانگر آن است که افرادی که رجوع میکنند، به همان صورت دنیوی و دارای جسم و خواص ماده خواهند بود. جمله “فیغز منهم فریقا و یذل فریقاً” اشاره به فلسفه رجعت دارد و آن عزت مؤمنان و ذلت ظالمان است. و عبارت “عند قیام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف” بیانگر زمان وقوع رجعت است که بطور اجمالی مشخص میکند که قبل از قیامت و در هنگام ظهور قائم آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم خواهد بود. علامه مظفر رضوان الله تعالی علیه، رجعت را در فرهنگ شیعه را این گونه تعریف میکند: إنّ الذی تذهب إلیه الإمامیه أخذا بما جاء عن آل البیت علیهم السلام، أنّ اللّه تعالی یعید قوما من الأموات إلی الدنیا فی صورهم التی کانوا علیها، فیعزّ فریقا، و یذلّ فریقا آخر، و یدیل المحقّین من المبطلین و المظلومین منهم من الظالمین، و ذلک عند قیام مهدی آل محمّد علیه و علیهم أفضل الصلاه و السّلام و لا یرجع إلّا من علت درجته فی الإیمان، أو من بلغ الغایه من الفساد، ثم یصیرون بعد ذلک إلی الموت و من بعده إلی النشور و ما یستحقونه من الثواب أو العقاب. ۸۰ عقائد الأمام یّه، ص ترجمه:عقیده شیعه در رجعت بر اساس پیروی از اهل بیت علیهم السلام چنین است که خداوند عده ای از کسانی را که در گذشته از دنیا رفته به همان اندام و صورتی که داشته اند زنده کرده .و به دنیا برمی گرداند به برخی از آنان عزت میدهد و پاره ای را ذلیل و خوار خواهد کرد و حقوق حق پرستان را از باطل پرستان میگیرد و داد ستمدیدگان را از ستم گران میستاند و این جریان یکی از رویدادهایی است که پس از قیام مهدی آل محمد به وجود میآید کسانی که پس از مردن به این جهان باز میگردند یا از ایمان بالا برخوردارند یا افرادی
در نهایت درجه فساد .پس از آن سرنوشت همگان به مرگ میانجامد و سپس به حشر به سوی پاداش و عقاب منتهی میشود. معنای اصلاحی رجعت را، زنده شدن دوباره گروهی در زمان ظهور و پیش از ، آیت الله سبحانی قیامت، بیان کرده است .وی در این زمینه مینویسد : رجعت در لغت، همطراز بازگشت است و اصطلاحاً به دوباره زنده شدن جمعی از مردگان پس از قیام جهانی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و پیش از برپایی قیامت، رجعت گفته میشود. الرجعه فی اللّغه ترادف العوده، و تطلق اصطلاحاً علی عوده الحیاه إلی مجموعه من الأموات بعد النهضه العالمیه للإمام المهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و هذه العوده تتم بالطبع قبل حلول یوم القیامه. ۲۸۹ ص،۴ الالهیات، ج آیت الله میلانی در تعریف اصطلاحی رجعت، مینویسد: العقیده بالرجعه من عقائد الشیعه الإمامیه الاثنی عشریه و هی فی مجملها :القول بأنّ اللَّه یرجع إلی الدنیا علیّاً والأئمّه علیهم السلام والمخلصین من شیعتهم فی زمن المهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و یرجع أیضاً رؤساء الظلم و النفاق فی هذه الأُمّه، فینتقم أولئک من هؤلاء. عقیده به رجعت که شیعیان امامیه بدان معتقداند عبارت است از اعتقاد به این که خداوند امیر مؤمنان علی علیه السلام و دیگر امامان معصوم علیهم السلام را با جمعی از شیعیان مخلص آنان در زمان حکومت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به این دنیا باز میگرداند و نیز سران ظلم و بنیان گذاران نفاق در امت اسلامی را تا آنان از اینها انتقام بگیرند. .۱۲۸ ص،۳ تشیید المراجعات و تفنید المکابرات، ج مرحوم شیخ حرّ عاملی رجعت را چنین تعریف کرده است : . إعلم، أن الرّجعه هنا هی الحیاه بعد الموت قبل القیامه و هو الّذی یتبادر من معناها «

ادامه دارد…..

علی نعمتی

برچسب ها
نمایش بیشتر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن