مقالات

اشکال به آیه تبلیغ

به اعتقاد شیعیان از جمله آیاتی که اثبات جانشینی امامت علی علیه السلام برای پیامبر می کند،آیه تبلیغ است
اما وهابیون و اهل سنت منکر این قضیه هستند و نزول این آیه را درباره امامت علی علیه السلام انکار می کنند و اشکالاتی را به شان نزول این آیه وارد می کنند از جمله:
مدرس حوزه علمیه احناف خواف در یکی از سخنرانی هایش گفته بود:اگر منظور پیامبر از تشکیل جلسه غدیر خم،ابلاغ خلافت سیدنا علی بود و خدا فرموده بود:« بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَیْکَ مِن رَّ‌بِّکَ »اى پیامبر! آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است‏ (مائده/۶۷)
واجب بود تا صراحتا بفرماید که علی جانشین من است نه اینکه به اشاره و کنایه این موضوع مهم را بیان کند. حضرت پیامبر نیز از هیچ کسی ترسی نداشتند تا به اشاره، این امر مهم را بیان نمایند ، چرا که خداوند اطمینان داده که « اللَّـهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ » خداوند تو را از (خطرات احتمالى) مردم، نگاه مى‏دارد
ابن تیمیه هم اشکالی به همین مضمون به شان نزول این آیه وارد می کند و می گوید:
أنتم ادعیتم أنکم أثبتم بالقرآن و القرآن لیس فی ظاهره ما یدل على ذلک أصلا فانه قال «بلغ ما أنزل إلیک من ربک» و هذا اللفظ عام فی جمیع ما انزل إلیه من ربه لا یدل على شیء معین .
فدعوى المدعى أن إمامه علی هی ممّا بلغها أو ممّا أمر بتبلیغها لا تثبت بمجرد القران فان القران لیس فیه دلاله على شیء معین فان ثبت ذلک بالنقل کان ذلک إثباتا بالخبر لا بالقران فمن ادعى أن القران یدل على أن إماره علی مما أمر بتبلیغه فقد افترى على القران فالقران لا یدل على ذلک عموما و لا خصوصا .
شما ادعا می‌کنید که می‌توانید [ولایت امیر المؤمنین علیه السلام را ] با قرآن ثابت کنید ؛ در حالی که ظاهر قرآن بر آن چه که شما ادعا می‌کنید ، هیچ دلالتی ندارد ؛ زیرا خداوند فرموده است : «آنچه را که خداوند به تو نازل کرده است ، ابلاغ کن» و این جمله عام است و شامل تمام آن چه پروردگار بر پیامبرش نازل کرده می‌شود و بر امر معینی دلالت ندارد .
بنابراین ، ادعای شما که می‌گویید : پیامبر امامت علی علیه السلام را تبلیغ کرده و یا مأمور به تبلیغ آن بوده است‌ ، با آیات قرآن به تنهایی ثابت نمی‌شود ؛ زیرا این آیه بر چیز معینی دلالت نمی‌کند .
و اگر بخواهید این مطلب را به کمک سنت ثابت کنید ، با سنت ثابت کرده‌اید ، نه با قرآن ؛ پس اگر کسی ادعا کند : در قرآن آیه‌ای هست که دلالت می‌کند ، پیامبر مأمور بوده که امارت علی علیه السلام را تبلیغ کنید ، به قرآن افترا زده است ؛ در نتیجه قرآن ؛ چه به صورت عام و چه به صورت خاص هیچگونه دلالتی بر این مطلب ندارد.(۱)
پاسخ را با ذکر چند نکته بیان می کنیم
نکته اول:
لازم نیست قرآن تمام مسائل را به صورت صراحت و جزئی بیان کند,در قرآن آمده است که “نماز بخوانید”روزه بگیرید”و…….اما کیفیت نماز خواندن و روزه گرفتن در قرآن آورده نشده است و کیفیت این دو در روایات بیان شده است
مساله امامت هم همینطور است,در چندین آیه از قرآن به مساله امامت علی علیه السلام اشاره شده است و حتی روایات مورد تایید اهل سنت این مساله را به طور واضح بیان می کند
نکته دوم:
به عقیده علمای اهل سنت شان نزول نقش مهمی در فهم آیات دارد,تا شان نزول نباشد فهم آیه مشکل می شود.حتی ابن تیمیه هم به این حقیقت اعتراف می کند و می گوید:
مَعْرِفَهُ سَبَبِ النُّزُولِ یُعِینُ عَلَى فَهْمِ الْآیَهِ. فَإِنَّ الْعِلْمَ بِالسَّبَبِ یُورِثُ الْعِلْمَ بِالْمُسَبِّبِ.
شناختن سبب نزول آیه انسان را بر فهم آیه کمک می‌کند. علم پیدا کردن به سبب نزول باعث می‌شود علم پیدا کنیم به آیه ای که در این زمینه نازل شده است.(۲)
جلال الدین سیوطی می‌گوید :
لمعرفه أسباب النزول فوائد وأخطأ من قال لا فائده له لجریانه مجرى التاریخ ومن فوائده الوقوف على المعنی أو إزاله الاشکال قال الواحدی لا یمکن معرفه تفسیر الآیه دون الوقوف على قصتها وبیان سبب نزولها وقال ابن دقیق العید بیان سبب النزول طریق قوی فی فهم معانی القرآن
شناخت أسباب نزول ، فایده‌های زیادی دارد ، و کسی که می‌گوید : فایده ای ندارد ، چون سبب نزول اتفاق افتادن آن در گذشته تاریخ است،به خطا رفته است.
یکی از فایده‌ های آن ، دانستن معنای آیه و از بین بردن اشکال در آن است . واحدی گفته است : شناخت تفسیر آیه ، بدون آگاهی از داستان و سبب نزول آن امکان پذیر نیست و إبن دقیق العید گفته : بیان سبب نزول ، راهی قوی در فهم معانی قرآن است .(۳)
ابن تیمیه گفته بود که:” شما ادعا می‌کنید که می‌توانید [ولایت امیر المؤمنین علیه السلام را ] با قرآن ثابت کنید ؛ در حالی که ظاهر قرآن بر آن چه که شما ادعا می‌کنید ، هیچ دلالتی ندارد”
در پاسخش باید گفت که:
اهل سنت و وهابیون در سوره نور آیه ۱۲ برای اثبات پاکدامنی عایشه به این آیه استدلال می کنید در حالی که این در ظاهر این آیه اصلا اسمی از عایشه برده نشده است
لَوْ لا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَیْراً وَ قالُوا هذا إِفْکٌ‏ مُبینٌ (نور آیه ۱۲) چرا هنگامى که این (تهمت) را شنیدید، مردان و زنان با ایمان نسبت به خود (و کسى که همچون خود آنها بود) گمان خیر نبردند و نگفتند این دروغى بزرگ و آشکار است؟
پس چطور شان نزول آیه افک را در مورد پاکدامنی عایشه قبول می کنند ولی شان نزول آیه تبلیغ را در مورد امام علی انکار می کنند
یا اهل سنت و وهابیون می خواهند فضیلت ابوبکر را ثابت کنند به آیه غار استدلال می کنند در حالی که در آیه اسمی از ابوبکر نیامده است،پس چاره ای ندارند برای فهم ایات رجوع به شان نزول کنند
نکته سوم:
در کتب مورد تایید اهل سنت آمده است که این آیه در مورد امامت علی علیه السلام در روز غدیر خم نازل شده است:
و أخرج ابن أبى حاتم و ابن مردویه و ابن عساکر عن أبى سعید الخدری قال‏ نزلت هذه الآیه یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ‏ على رسول الله صلى الله علیه و سلم یوم غدیر خم فی على بن أبى طالب‏
اى پیامبر! آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است‏ یعنی در روز غدیر خم ولایت علی را برای مردم ابلاغ کن
و……….(۴)
پی نوشت ها:
[ ۱] منهاج السنه النبویه ،تیمیه الحرانی ج۷ ، ص۴۷
[ ۲] مجموع الفتاوی، ابن تیمیه، ج۱۳، ص۳۳۹
[۳ ] لباب النقول فی أسباب النزول ، السیوطی ، ج ۱ ، ص ۱۳
[۴ ] الدر المنثور فى تفسیر المأثور، ج‏۲، ص: ۲۹۸** شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، حسکانى عبید الله بن احمد، ج‏۱، ص: ۲۵۰** قاضى شوکانى در فتح القدیر جلد ۳صفحه ۵۷٫** شهاب الدین آلوسى شافعى در روح المعانى جلد ۶ صفحه ۱۷۲** شیخ سلیمان قندوزى حنفى در ینابیع الموده صفحه ۱۲۰** بدر الدین حنفى در عمده القارى فی شرح صحیح البخارى جلد ۸ صفحه ۵۸۴٫** شیخ محمد عبده مصری در تفسیر المنار جلد ۶ صفحه ۴۶۳٫

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن