مقالات

آیا چاه جمکران قداست دارد؟

آیا چاه جمکران قداست دارد؟
یکی از سوالاتی که درباره چاه جمکران مطرح است، می گویند که قداست این چاه از کجاست؟ آیا روایتی در این زمینه این چاه وجود دارد؟
پاسخ:
نکته اول:
چاه جمکران نه مو ضوعیتی دارد و نه دلیل خاص روایی و تاریخی برای آن ارایه شده است ، اما در فرهنگ شیعه مساله ای به نام عریضه نویسی است که در روایات یکی از شیوه های توسل معرفی شده است
در کتاب«تحفه الزائر»از حضرت صادق علیه السّلام روایت شده،هرگاه تو را حاجتى به سوى‏ خداى تعالى باشد،یا از امرى بیمناک و ترسان باشى حاجت خود را در کاغذی بنویس و در چاه یا آب روان بینداز
در آن کاغذ به این صورت بنویس:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ اللَّهُمَّ إِنِّی أَتَوَجَّهُ إِلَیْکَ بِأَحَبِّ الْأَسْمَاءِ إِلَیْکَ وَ أَعْظَمِهَا لَدَیْکَ وَ أَتَقَرَّبُ وَ أَتَوَسَّلُ إِلَیْکَ بِمَنْ أَوْجَبْتَ حَقَّهُ عَلَیْکَ بِمُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَهَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ وَ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ وَ عَلِیِّ بْنِ مُوسَى وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ وَ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ وَ الْحُجَّهِ الْمُنْتَظَرِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ اکْفِنِی کَذَا وَ کَذَا
به نام خدا که رحمتش بسیار و مهربانى‏اش همیشگى است،خدایا به سوى تو رو مى‏کنم با محبوب‏ترین نامها به پیشگاهت،و بزرگترین آنها در نزدت،و تقرّب و توسّل مى‏جویم،به کسى‏که حقّش را بر خودت واجب کردى،به محمّد و على و فاطمه،و حسن و حسین و على بن الحسین و محمّد بن على و جعفر بن محمّد و موسى بن‏ جعفر،و على بن موسى،و محمّد بن على و على بن محمّد و حسن بن على،و حجّت منتظر که درودهاى خدا بر همه ایشان باد،کفایت کن برایم چنین و چنان.
به جاى کذا و کذا حاجت خود را ذکر مى‏کنى،سپس کاغذ را تا کن و در میان تکّه‏اى از گل بگذار،و در میان آب جارى،یا چاهى بینداز،که حق تعالى به زودى گشایشى در مشگلت کرامت مى‏کند. [۱ ]
پس طبق روایات عریضه نوشتن و در چاه انداختن یکی از راه های توسل است همانطور که دعای لفظی یکی از راههای توسل معرفی شده است. و البته عریضه نویسی بدین معنا نیست که دعای لفظی بی اثر است بلکه عریضه نویسی هم یکی از راه های توسل است
نکته دوم:
البته وهابیونی که توسل به اهل بیت را شرک می دانند، قطعا عریضه نویسی را هم شرک می دانند
این ها قرآن را خوب نخوانده اند، در آیه ای می خوانیم:
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِیُطاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ‏ تَوَّاباً رَحِیماً
و ما هیچ پیامبرى را نفرستادیم مگر براى آنکه با اذن خداوند فرمان برده شود و اگر آنان هنگامى که به خود ستم کردند (از راه خود برگشته و) نزد تو مى ‏آمدند و از خداوند مغفرت مى‏ خواستند و پیامبر هم براى آنان استغفار مى ‏کرد قطعاً خداوند را توبه ‏پذیر و مهربان مى‏ یافتند. [۲ ]
در آیه ‏ دیگر مى ‏خوانیم: «اذا قیل لَهم تَعالوا یَستغفر لکم رسول الّله لوّوا رؤوسهم‏. هر گاه به این منافقان گفته شود بیایید تا رسول‏خدا صلى الله علیه و آله براى شما استغفار کند، سر را بر مى‏ گردانند و بى توجهى مى ‏کنند. [۳ ]

طبق این آیه استغفار پیامبر یکى از عوامل بخشش گناه شمرده شده‏. اگر وساطت و دعا و استغفار و شفاعت خواستن از پیامبر ص شرک بود چگونه ممکن بود که قرآن چنین دستورى را به گنهکاران بدهد!
ضمن این که دلیلی نداریم که مخالفین توسل بگویند این آیه مربوط به توسل در حال حیات است، چرا که این حرف یعنی آیندگان از توسل به پیامبر محروم باشند و این ظلمی است در حق کسانی که بعد از مرگ پیامبر به وجود آمده اند
پس مهم دستور به توسل است که در قرآن و روایات آمده است، فرقی نمی کند شفاهی باشد یا کتبی، هر شخصی به میل خود یک نوعی از توسل را می پسندد
نکته سوم:
همانطور که می گویند، فلسفه عریضه نویسی آن است که انسان در زندگی با مشکلات و گرفتاری‌هایی مواجه می‌شود و حاجت‌هایی از خداوند دارد. انسان با نوشتن دعا بر روی کاغذی حاجت خود را به خدا یا یکی از اولیای الهی «عرضه» می‌دارد.
یکی از اثرات «عریضه نویسی» این است که مشغله ذهنی انسان به روی کاغذ آمده و از درگیری فکری نسبت به حاجت خود رهایی می‌یابد.
اثر دیگر نوشتن گرفتاری‌های خود بر روی کاغذ این است که وقتی انسان مشکلات خود را مکتوب و باز‌‌خوانی می‌کند، گاه در می‌یابد که گرفتاری‌های او چندان هم بزرگ نیست که این قدر به خاطر آن ناراحت و دلگیر است؛ اموری جزئی هستند که در زندگی انسان طبیعی است و نباید چندان به آنها اهمیت داد.
منابع:
[۱ ] المصباح للکفعمی ،جنه الأمان الواقیه ص: ۴۰۳
[ ۲] نساء آیه ۶۴
[۳ ] منافقون آیه ۵

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن